Een gratis tool om Claude-watermerken te herkennen: wat kun je ermee?

TL;DR

• Wat: Een ontwikkelaar bouwde in een weekend een gratis tool die het onzichtbare watermerk in tekst van Claude kan detecteren.
• Waarom relevant: Sinds 2 augustus 2026 bevat alle tekst van Claude een digitaal watermerk — en de EU AI Act verplicht transparantie over AI-gegenereerde content.
• Wat je ermee kunt: Nagaan of tekst die je ontvangt of publiceert door Claude is geschreven, en bewuster omgaan met AI-transparantie in je bedrijfsvoering.

Ik viel afgelopen weekend over een bericht van ontwikkelaar Yasha op X. Hij deelde dat hij in een weekend een gratis tool had gebouwd waarmee je het onzichtbare watermerk van Claude kunt detecteren. Dat trok mijn aandacht, want Anthropic — het bedrijf achter Claude — heeft zelf nog geen publieke detectietool uitgebracht. Iemand die dat gat op eigen houtje dicht, daar wil ik meer van weten.

Wat is dat watermerk van Claude eigenlijk?

Sinds 2 augustus 2026 voegt Claude een onzichtbaar watermerk toe aan alle tekst die het genereert. Niet als verborgen karakter of onzichtbare Unicode-tekens, maar verweven in de woordkeuzes zelf. Anthropic gebruikt hiervoor de SynthID-Text-methode, oorspronkelijk ontwikkeld door Google DeepMind.

De techniek werkt als volgt: wanneer Claude een tekst schrijft, zijn er regelmatig momenten waarop meerdere woorden even goed passen. Denk aan "bewolkt" versus "grijs" in een weerbericht. Normaal kiest het model willekeurig, maar met het watermerk wordt die willekeur gestuurd door een geheime sleutel. Het resultaat leest gewoon als normale tekst — maar wie de sleutel heeft, kan achteraf statistisch toetsen of de woordkeuzes passen bij het patroon dat Claude zou maken.

Vergelijk het met een dobbelsteen die er normaal uitziet en normaal rolt, maar waarvan iemand met de juiste meetapparatuur kan vaststellen dat de uitkomsten net iets vaker in een bepaald patroon vallen.

Wat ik hier belangrijk vind om te benadrukken: het watermerk zit niet in metadata die je kunt strippen door tekst te kopiëren en plakken. Het zit in de woorden zelf.

Waarom bouwt iemand dit zelf?

Dat is een logische vraag. Anthropic kondigde op 14 augustus 2026 aan dat er een detectie-API komt waarmee je zelf kunt controleren of tekst door Claude is geschreven. Maar op het moment van schrijven is die API er nog niet. Er is geen publieke toegang, geen prijsinformatie, geen tijdlijn.

Dat verklaart waarom ontwikkelaars als Yasha het heft in eigen hand nemen. De behoefte is er namelijk wél. Denk aan uitgevers die willen weten of ingestuurde artikelen AI-gegenereerd zijn, aan recruiters die sollicitatiebrieven beoordelen, of aan ondernemers die content ontvangen van freelancers.

Kan zo'n onafhankelijke tool werken?

Hier wordt het genuanceerd. Anthropic heeft de geheime sleutel die nodig is voor watermerkdetectie niet openbaar gemaakt — en dat is bewust, want publicatie zou omzeiling mogelijk maken. Dat betekent dat onafhankelijke tools waarschijnlijk werken met statistische benaderingen of heuristieken, niet met dezelfde methode die Anthropic intern gebruikt.

Ik zou dus voorzichtig zijn met het klakkeloos vertrouwen van resultaten van welke onafhankelijke detector dan ook. Een positief resultaat is een indicatie, geen bewijs. En een negatief resultaat zegt mogelijk helemaal niets — het kan betekenen dat de tekst zwaar is bewerkt, te kort is, of veel feitelijke passages bevat waar het watermerk nauwelijks grip op heeft.

De EU AI Act maakt dit relevant voor elke ondernemer

Wat mij opvalt is dat dit watermerk niet zomaar een technisch experiment is. Het is een directe reactie op Artikel 50 van de Europese AI Act, die sinds 2 augustus 2026 van kracht is.

De kern van die verplichting voor aanbieders van AI-systemen: als je systeem tekst, beeld, audio of video genereert, moet de output een detecteerbare digitale markering bevatten. Denk aan watermerken, metadata of cryptografische herkomsttechnieken.

Maar ook als je geen AI-aanbieder bent maar AI gebruikt in je bedrijf — in de terminologie van de wet ben je dan een "deployer" — heb je verplichtingen. Je moet deepfakes en AI-gegenereerde tekst over zaken van publiek belang herkenbaar labelen. En als je een chatbot inzet die met klanten communiceert, moet duidelijk zijn dat de klant met een machine praat.

Wat betekent dit concreet?

Stel dat je als ondernemer een webshop runt en productbeschrijvingen laat schrijven door Claude. Of dat je een klantenservicebot hebt draaien op een AI-model. Dan zijn deze transparantieregels op jou van toepassing. Niet morgen, maar nu.

Ik vind het eerlijk gezegd opvallend hoe weinig Nederlandse ondernemers hier actief mee bezig lijken te zijn. De verplichting tot AI-geletterdheid — zorgen dat je medewerkers begrijpen hoe AI werkt en waar de beperkingen liggen — geldt al sinds februari 2025. Kun je je voorstellen dat dit bij een controle ter sprake komt en je er niets over kunt laten zien?

De beperkingen van watermerkdetectie

Wat ik belangrijk vind om te benoemen: watermerkdetectie beantwoordt maar één vraag. Namelijk: "Hoe waarschijnlijk is het dat Claude betrokken was bij het schrijven van deze tekst?" Meer niet.

Het kan niet bevestigen dat tekst door een mens is geschreven. Het kan niet vaststellen of een ander AI-systeem de tekst heeft gemaakt. En het kan geen onderscheid maken tussen "Claude schreef dit volledig" en "Claude heeft dit zwaar geredigeerd."

Bovendien werkt detectie slecht op korte passages. Hoe langer de tekst, hoe meer woordkeuzes er zijn en hoe betrouwbaarder de statistische toets. Een alinea van drie zinnen levert nauwelijks bruikbare informatie op. Sterk feitelijke teksten — waarin de woordkeuze wordt bepaald door accuratesse, niet door stijl — dragen ook minder watermerksignaal.

Anthropic erkent dit zelf ook: het is niet perfect, maar een eerste stap.

Een groeiend ecosysteem van tools

De tool van Yasha staat niet op zichzelf. Er zijn inmiddels meerdere gratis detectie- en verwijderingstools verschenen, van StealthGPT's detector tot open-source projecten zoals watermarks-remover van ontwikkelaar Guillaume Meyer, die watermerken van Claude, OpenAI en Gemini kan strippen uit acht bestandsformaten.

Dat roept een interessante dynamiek op: AI-bedrijven bouwen watermerken in, en vrijwel direct verschijnen er tools om ze te detecteren én te verwijderen. Dat doet denken aan de eeuwige wedloop tussen beveiliging en omzeiling die we kennen uit andere domeinen.

Wat mij betreft is het de moeite waard om als ondernemer te begrijpen dat deze tools bestaan, maar ook om realistisch te zijn over wat ze kunnen. Een watermerk is een signaal, geen slot.

Wat dit voor mij betekent

Voor mij is dit vooral een signaal dat de tijd van "even snel iets door AI laten schrijven zonder dat iemand het merkt" voorbij is — of in elk geval voorbij zou moeten zijn. De technologie om AI-gegenereerde tekst te herkennen wordt beter, de wetgeving schrijft transparantie voor, en het publieke bewustzijn groeit.

Dat hoeft geen probleem te zijn. AI inzetten is niet verkeerd. Maar doen alsof je het niet doet — dat wordt steeds moeilijker vol te houden. En misschien is dat ook precies de bedoeling.